Izba została wpisana na listę podmiotów uprawnionych do wnoszenia środków odwoławczych w procedurach przetargowych. Lista jest zestawieniem prowadzonym przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w oparciu o przepisy prawa zamówień publicznych. O wpis na nią mogą ubiegać się nie tylko izby gospodarcze, ale także organizacje samorządu zawodowego, pracodawców czy organizacje rzemieślnicze.

Katalog wpisanych podmiotów jest jawny, dostępny na stronie internetowej UZP. Obecnie, jak wynika z zawartych w internecie informacji, liczy sobie 140 organizacji.

Skutkiem wpisu jest nadanie Izbie uprawnień przysługujących zasadniczo tylko tym, którzy mają bezpośredni interes w rozstrzygnięciu przetargu. Wspomniana lista przełamuje tę zasadę i przyznaje przywileje podmiotom zewnętrznym w stosunku do postępowania przetargowego. Mogę one w określonym momencie włączyć się do sprawy, pomimo że same nie będą zainteresowane uzyskaniem zamówienia. Mechanizm ten jest w mojej ocenie przejawem społecznej kontroli zamówień publicznych, realizowanej przez organizacje dobrowolne, zrzeszające przedsiębiorców i profesjonalistów.

Kompetencje organizacji wpisanej na listę nie są jednak tak szerokie jak firmy ubiegającej się o zamówienie. PLIG uzyskała prawo do wnoszenia odwołań do Krajowej Izby Odwoławczej, przy czym mogą one dotyczyć tylko ogłoszeń o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Izba będzie mogła zatem na drodze prawnej kwestionować zgodność z przepisami tych dokumentów. Przedmiotem zainteresowania organizacji staną się w szczególności zagadnienia opisu przedmiotu zamówienia oraz treści umowy, bowiem to są elementy istotnie wpływające na zakres praw i obowiązków wykonawcy po zawarciu kontraktu z zamawiającym. PLIG zyskuje zatem formalną możliwość kształtowania relacji prawnej pomiędzy jej członkami a nadleśnictwami.

Co się tyczy pierwszego z wymienionych zagadnień czyli opisu przedmiotu zamówienia, to na zamawiającym ciąży obowiązek szczególnej skrupulatności i staranności w tym zakresie. Nadleśnictwa muszą nadto spełniać postulat takiego charakteryzowania przedmiotu przetargu, aby uniknąć zarzutu naruszenia uczciwej konkurencji. To są zatem kryteria, w oparciu o które PLIG będzie mogła wszczynać procedury przed KIO.

W orbicie zainteresowania Izby pozostaną zapewne także zapisy wzorów umów z nadleśnictwami. W tym zakresie Lasom Państwowym przysługuje zdecydowanie większa swoboda. Mogą one kształtować reguły współpracy z wykonawcą wedle uznania, przy czym w ramach pewnych ogólnych granic i pryncypiów, np. zasady swobody umów, zasady lojalności kontraktowej czy przepisów kodeksu cywilnego o karach umownych. Treść wzoru umowy może z inicjatywy PLIG podlegać ocenie KIO właśnie z perspektywy tych postulatów. Skoro wzór umowy z ZUL-ami jest przygotowywany centralnie na potrzeby wszystkich nadleśnictw, aktywność PLIG w oparciu o uzyskane uprawnienia mogłaby stanowić scentralizowaną formę kontroli firm leśnych nad przygotowywanym przez Lasy Państwowe projektem dokumentu.

Izba jest związana wymogami proceduralnymi dotyczącymi składania odwołań. Najistotniejszym z nich jest termin, w którym skarga do KIO musi zostać wniesiona. W przetargach opiewających na większą wartość PLIG ma 10 dni na reakcję licząc od dnia zamieszczenia specyfikacji na stronie internetowej. Nie jest to dużo czasu. Interwencja Izby w sprawach rzeczywiście godnych uwagi będzie zatem możliwa pod warunkiem efektywnego przepływu informacji pomiędzy członkami a władzami organizacji. Tylko wtedy bowiem uda się zidentyfikować istotne wady SIWZ, ocenić prawne szanse ich wyeliminowania w KIO, a następnie sporządzić i wnieść odwołanie. Do takiego postępowania będzie mogła przystąpić firma, która jest bezpośrednio zainteresowana danym przetargiem, aby wesprzeć izbę gospodarczą ewentualnymi dodatkowymi argumentami. PLIG będzie zmuszona oczywiście także uiścić opłatę od swojej skargi w wysokości 15.000 PLN. W przypadku wygrania, koszty zostaną jej zwrócone. Przegrana powoduje utratę opłaty oraz zobowiązanie do pokrycia wydatków zamawiającego na reprezentację prawną przed KIO, nie więcej jednak niż 3.600 PLN.

Spodziewam się, że korzystne dla PLIG wyroki KIO mogą skłonić Lasy Państwowe do zmodyfikowania specyfikacji na poziomie centralnym, tak aby nowa treść miała zastosowanie także tam, gdzie nie zostało wniesione odwołanie. Tym samym aktywność Polskiej Leśnej Izby Gospodarczej zyskuje szerszy niż tylko jednostkowy walor. Kluczem do sukcesu będzie właściwa selekcja zastrzeżeń firm leśnych do specyfikacji, o ile takowe będę do władz PLIG wpływały.

Łukasz Bąk, adwokat

Wspólnik w Kancelarii Jaskot, Bąk ? Adwokaci