Publikujemy kolejne wnioski ze spotkania członków Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych z podsekretarzem stanu w Ministerstwie Środowiska ? Katarzyną Kępką oraz naczelnikiem gospodarki leśnej w MŚ ? Januszem Łogoźnym. Przypomnijmy, spotkanie miało miejsce 1 lipca w Gołuchowie.
Tym razem przedstawiamy problematykę, na którą zwrócił uwagę Józef Grodecki, ekspert z zakresu rynku usług leśnych, przedsiębiorca leśny i emerytowany nauczyciel akademicki:
Problematyka świadczenia usług leśnych dotyczy trzech aspektów:
Problem EKONOMICZNY
Świadczenie usług powinno opierać się na rzetelnym kosztorysie inwestorskim. Sporządzanie kosztorysu przez Zamawiającego oparte powinno być o rzeczywiste ? wynikające z obowiązującego prawa koszty pracy minimum na poziomie płacy minimalnej (a może średniej płacy w gospodarce narodowej), ustanawianej corocznie przez Ministra Pracy i Spraw Socjalnych. Uwzględniać powinien koszty pracy stosowanego sprzętu i maszyn (pilarki, ciągniki rolnicze, skidery, forwardery, harwestery itd.) wyliczone przez ekspertów przy konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi, oraz katalogu realnych wydajności. Ponadto uwzględnione muszą być koszty pośrednie i planowany zysk.
Wymienione składniki kosztorysu muszą być powszechnie dostępne i stanowić zobowiązanie
do uwzględnienia ich przez kosztorysujących wykonawców. Obie strony powinny kosztorysować na bazie wspólnie przyjętego arkusza kalkulacyjnego. Wyniki uzyskane w
przetargach nie mogą być podstawą do przyjmowania ich jako baza do kosztorysu
Problem SPOŁECZNY
Rynek usług leśnych jest znaczącym obszarem pracy ?na czarno?. Dalsza, bardzo liczna część osób wykonujących prace leśne świadczy swą pracę w oparciu o tzw. umowy śmieciowe, lub samozatrudnienie, co powoduje określone negatywne konsekwencje społeczne. Brak właściwych rozwiązań prawnych w połączeniu z bardzo niskimi zarobkami skutkuje w przypadku utraty zdolności do pracy, (a należy pamiętać, że praca w charakterze robotnika leśnego należy do najcięższych i najbardziej niebezpiecznych), pozbawieniem możliwości egzystencji zarówno te osoby jak i ich rodziny.
Nadmierne obciążenie pracą wynikające z potrzeby ?zarobienia? w systemie akordowym (bo tylko taki funkcjonuje przy usługowym wykonawstwie prac leśnych) na zaspokojenie potrzeb materialnych, najczęściej całej rodziny, wynika z bardzo skromnych środków finansowych przeznaczonych przez jednostki LP na wykonanie prac leśnych.
Problem PRAWNY
Istniejący, oparty na Prawie Zamówień Publicznych, system kontraktowania prac leśnych nie jest przystosowany do specyfiki polskiego leśnictwa. W rzeczywistości u nas nie ma rynku prac leśnych. Po stronie Zamawiającego występują jedynie jednostki LP jako jednolita pionowa zorganizowana organizacja o charakterze korporacyjnym będąca w praktyce monopolistą. Po stronie wykonawcy występują tysiące małych, słabych pod względem ekonomicznym i merytorycznym podmiotów gospodarczych których powstanie nie wynikało z uwarunkowań rynkowych, lecz zostało wymuszone administracyjnie w procesie restrukturyzacji zatrudnienia w LP.
Lokalny charakter gospodarki leśnej i lokalne rozwiązania organizacyjne i techniczne będące domeną Zamawiającego powodują daleko idącą asymetrię pomiędzy Zamawiającym a Wykonawcą. Wykonawca kontraktujący prace w oparciu o PZP w praktyce nie ma wpływu na
terminy ich wykonywania, stosowane rozwiązania technologiczne, techniczne i organizacyjne, a więc na wszystkie składowe kształtujące koszt ich wykonania. Wykonawca wyczerpuje wszystkie znamiona zatrudnienia na umowę o pracę. Powstaje pytanie; dlaczego ZUL nie może w takiej sytuacji zatrudniać na umowę zlecenie lub umowę o dzieło, a dla
Zamawiającego jest to nie budząca żadnych wątpliwości zasada?!!
Kontraktowanie prac leśnych oparte jest o powszechną zasadę konkurencyjności. Niestety pomimo, że wśród leśników powszechna jest opinia, że konkurencyjna oferta to nie ta która jest najtańsza, ale ta która łączy w sobie wysoką jakość za akceptowalną cenę, w praktyce
jedynym kryterium jest najniższa cena. Realizując od lat strategię najniższej ceny, w rezultacie obniżamy jakość i profesjonalizm, przymykamy oko na bezpieczeństwo i higienę pracy, tracimy z pola widzenia przyszłość wykonawstwa prac leśnych i wynikające z tego zagrożenia dla gospodarki leśnej będącej warunkiem nie tylko rozwoju gospodarczego, ale również bezpieczeństwa ekologicznego Polski.
Stosowane kryteria wyboru oferty doprowadziły do ?zdziczenia? rynku prac leśnych, otwierając drogę dla cynicznych oferentów, zawłaszczających cudzą pracę i jej efekty, zwanych powszechnie firmami teczkowymi.
Wypracowanie i stosowanie poprawnych uregulowań prawnych i zasad powinno skutkować ucywilizowaniem obszaru usług leśnych.
Źródło: spl
Zobacz też:
Dyskutowali o problemach ? część I
Wg Pani Minister ? część II