Szczegółowe informacje na temat liczby harwesterów w Polsce pojawiły się w specjalnym raporcie ?Dynamika zmian liczby harwesterów w Polsce oraz czynniki determinujące ich występowanie?. Jego autorzy ? pracownicy Katedry Użytkowania Lasu Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ? dr hab. Piotr Mederski, dr inż. Mariusz Bembenek, dr inż. Zbigniew Karaszewski i inż. Martyna Rosińska zebrali informacje na temat liczby harwesterów z 430 ankiet rozesłanych do wszystkich nadleśnictw w styczniu 2014 roku.

Dane udostępniali właściciele zakładów usług leśnych, którzy wygrali przetargi na rok 2014. Ankieta pozwalała zebrać informacje na temat maszyn i ich stanu. Drugim źródłem informacji o harwesterach w Polsce byli dystrybutorzy maszyn.

Na podstawie otrzymanych wyników przyjęto, że na koniec 2015 roku było w Polsce w użyciu około 530 harwesterów. Zdecydowana większość z nich jest w posiadaniu prywatnych przedsiębiorców leśnych (w roku 2014 jedynie 17 harwesterów było w posiadaniu Lasów Państwowych).

Dla porównania 237 harwesterów jest w Austrii, 494 w Czechach, około 2000 w Finlandii, około 750 we Francji, 129 na Litwie, około 1400 w Niemczech, 2201 w Szwecji oraz około 110 we Włoszech. Uważa się, że obecnie w Niemczech i Finlandii rynki są nasycone.

Największa dynamika wzrostu liczby harwesterów wystąpiła w Polsce w latach 2008?2014 ? wówczas przybywało przeciętnie 61 maszyn rocznie. Liczba harwesterów w Polsce pozwala na pozyskanie w Lasach Państwowych około 30 proc. grubizny, przy założeniu 20 000 m? rocznego pozyskania przypadającego na jedną maszynę i 36 mln m? pozyskania rocznego grubizny w LP.

Większość harwesterów zakupiono jako maszyny używane. W latach 2004?2007 nowe maszyny były sprzedawane częściej, wszystkie nowe harwestery zostały zakupione w Polsce.

Największe skupisko zinwentaryzowanych maszyn stwierdzono w centralno-zachodnich, północno-zachodnich i północnowschodnich regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych, z kolei regiony położone w południowej i wschodniej części kraju charakteryzowały się mniejszą liczbą harwesterów.

Mapa rozmieszczenia harwesterów udowadnia, że uwarunkowania przyrodniczo-leśne znacznie wpływają na ich rozmieszczenie. W centralnej Polsce lesistość jest niska (21?26 proc.), a południowa Polska to głównie tereny podgórskie i górskie. W obu wymienionych regionach zaobserwowano małą liczbę harwesterów.

Jak wskazują autorzy ograniczone wykorzystanie harwesterów w południowej i wschodniej Polsce może mieć również związek z wyższym udziałem lasów prywatnych, które stanowią we wskazanych obszarach od 17 do 44 proc. Jak czytamy w raporcie ?Prywatni właściciele, zazwyczaj rolnicy, pozyskują drewno z wykorzystaniem ręczno-maszynowych technologii, w oparciu o pilarki i ciągniki rolnicze. Sytuacja ta zmienia się dynamicznie z powodu spadku liczby pracowników zainteresowanych podjęciem pracy przy pozyskiwaniu drewna tą technologią, zarówno w Polsce, jak i za granicą?

W opracowaniu wymieniono również czynniki, które wpłyną w najbliższych latach na wzrost liczby harwesterów w Polsce, będą to: wieloletnie umowy, rosnący udział drewna kłodowanego oraz typowanie drzewostanów do zmechanizowanego pozyskiwania.

Więcej na temat raportu, a także rozmowę z jednym z jego autorów ? Piotrem Mederskim, czytajcie w sierpniowym numerze GAZETY LEŚNEJ.