Forma ta ma wpływ na koszty działalności, zakres ryzyk z nią związanych oraz obowiązki np. rachunkowe lub podatkowe.

Działalność gospodarcza ? osobista odpowiedzialność przedsiębiorcy

Podstawowym sposobem na aktywność biznesową w Polsce jest tzw. indywidualna działalność gospodarcza. Jeżeli zatem przysłowiowy Jan Kowalski chce świadczyć usługi leśne, po prostu rejestruje firmę w urzędzie miasta i zaczyna funkcjonować w obrocie pod jej nazwą. Pozostaje on jednak, w sensie prawnym, nadal tą samą osobą, wchodzącą w relacje gospodarcze we własnym imieniu i na własny rachunek. Całe ryzyko biznesu spoczywa na barkach jego właściciela. Firma nie uzyskuje własnej odrębności, a zatem stroną zawieranych przez nią umów, np. z nadleśnictwem, z firmą leasingową, jest nadal p. Kowalski, którego jedynie opisuje się w dokumentach przy użyciu pełnej nazwy jego działalności. Jest to fakt nie bez znaczenia szczególnie wtedy, gdy mówimy o kontraktach opiewających na znaczne sumy. Jeżeli bowiem p. Kowalskiemu powinie się noga i nadleśnictwo obciąży go karą umowną liczoną jako procent od kilkumilionowego kontraktu, może mieć to wpływ na całe dalsze życie przedsiębiorcy, który z własnego majątku zostanie pociągnięty za długi firmowe. Mimo tego bardzo ważnego zastrzeżenia jednoosobowa działalność pozostaje podstawowym, najprostszym i stosunkowo najdogodniejszym sposobem prowadzenia przedsiębiorstwa.

Spółka z o.o. ? niezależna osoba prawna

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest zgoła odmienną formą prowadzenia biznesu. Istota tej konstrukcji polega na tym, że osoba lub osoby dysponujące kapitałem inwestują go w wybrane przedsięwzięcie, nie chcąc jednak osobiście odpowiadać za jego efektywność lub porażki. Spółka uzyskuje zatem odrębność prawną w stosunku do swoich założycieli, którzy w przypadku niepowodzenia ryzykują, w przeciwieństwie do indywidualnej działalności gospodarczej, wyłącznie do wysokości zainwestowanych w spółkę środków. Uwaga, zastrzeżenie to nie dotyczy sytuacji, w której wspólnik staje się członkiem zarządu. Osoba pełniąca taką funkcję może bowiem zostać pociągnięta do odpowiedzialności za długi spółki w przypadku jej niewypłacalności, chyba że w odpowiednim momencie zgłosi wniosek o upadłość przedsiębiorstwa. Warto o tym pamiętać, bowiem spółki, w których wspólnicy są jednocześnie członkami zarządu są bardzo powszechnym zjawiskiem. W tym miejscu przypominam, że wspólnik spółki jednoosobowej podlega ubezpieczeniom społecznym tak jak osoba prowadząca działalność gospodarczą. Zakładanie spółki przez jedną osobę, które będzie także wyłącznym członkiem jej zarządu, może zatem z punktu widzenia optymalizacji kosztów i ryzyk okazać się rozwiązaniem nie do końca trafionym.

Aktualnie założenie spółki z o.o. jest dość proste i możliwe za pośrednictwem internetu. Koszt tej czynności także nie jest wygórowany. Spółki internetowe zakładane są na bazie szablonowej umowy. W przypadku jednak gdy wspólnicy zamierzają w sposób niesztampowy uregulować swoje prawa i obowiązki, wtedy konieczna będzie konsultacja z prawnikiem i wizyta u notariusza.

Funkcjonowanie spółki to nieco więcej obowiązków niż w przypadku indywidualnego przedsiębiorcy. Spółka wymaga prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych. Oznacza to wyższy niż w przypadku działalności gospodarczej wydatek na comiesięczną obsługę księgową. Spółka ma także obowiązek raportowania o swojej kondycji finansowej do krajowego rejestru sądowego, co generuje wydatki nie tylko na przygotowanie rocznego sprawozdania, ale także pokrycie opłat sądowych. Opłaty te w ostatnich latach nieco zmalały, ale mimo wszystko, kalkulując zyskowność założenia spółki, szczególnie działającej w niewielkiej skali, należy wziąć je pod uwagę.

Podsumowując, wybór odpowiedniej formy działalności zależy od wielu czynników. Warto go jednak poprzedzić rzetelną analizą, aby uniknąć nietrafionych decyzji.

Łukasz Bąk

Wspólnik w Kancelarii Jaskot, Bąk ? Adwokaci